Op het landgoed De Ruwenberg, in het gelijknamige veertiende-eeuwse kasteel, lag vroeger een internaat van de Fraters van Tilburg. Zij vormden een bijzonder actieve onderwijscongregatie. Anno 1963 hadden zij in Nederland maar liefst 92 scholen en 29 kloosters.
Badhuis van De Ruwenberg (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC)
De leerlingen arriveerden op een idyllisch landgoed en bij een imposant kloostercomplex, met meerdere vleugels en een eigen kapel had. Van binnen was het een doolhof van gangen. De Ruwenberg bestond uit een lagere school en een handelsschool. En er waren drie afdelingen:
Cour Hollande ('de Hollandse Plaats'): de afdeling voor de allerjongsten van de lagere school, tot en met de 4e klas. Zij mochten nog Nederlands praten, maar dit veranderde zodra zij ouder werden en de volgende afdeling betraden.
Cour Moyenne: de middenafdeling, bedoeld voor de 5e en 6e klas, waar verplicht Frans werd gesproken
Cour Supérieure: de afdeling voor de leerlingen van de handelsschool.
Middels godsdienstige opvoeding en lessen Frans en Nederlands in het bijzonder, werden de leerlingen door de fraters voorbereid op het kleinseminarie. Kleinseminaries waren bedoeld voor jongens van twaalf tot zestien jaar met een roeping. Zij kregen er lessen in de humaniora en werden zo voorbereid op een priesterstudie.
Kermis met oudhollandse spelletjes op De Ruwenberg, 1952 (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC)
Klassenfoto Ruwenberg, jaartal onbekend (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC)
Klassenfoto Ruwenberg, 1955 (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie BHIC)
Om een beetje bij te houden welke internen zich voor zo'n studie het beste kwalificeerden, bedachten de fraters een heuse Erelijst van IJver (zie de foto hieronder), waarop de jongens van de ulo-school en de handelsklas een plaats konden veroveren. Gezien het rooms-katholieke karakter van de opleiding zullen zowel hoge cijfers als godsdienstig en zedelijke leven een rol hebben gespeeld bij het selecteren van de gelukkigen. Maar hoe ging de verkiezingsprocedure nu precies in zijn werk? Wie selecteerde de leerlingen? Ging dat per jaar of stond je er wel langer op?
Het internaat van de fraters ging in 1965 dicht. De gebouwen werden later afgebroken, na de verkoop van Huize Ruwenberg in 1989.
De Erelijst van IJver (foto: Hennie Raaymakers, collectie BHIC)
Reageer hieronder en deel je herinneringen aan het onderwijs en de opvoeding op het fraterhuis. Ook is het BHIC op zoek naar kostschoolfoto's voor in onze collectie. Deze kun je sturen naar info@bhic.nl.
De Ruwenberg eind 19e eeuw. Foto's uit een boekwerk over De Ruwenberg uit 1897, met dank aan Guus Kocken:
1. Inleiding boek
2. Ingang. Laan vóór het gesticht
3. Hoofdingang
4. Voorbouw en kapel
5. Kapel van het gesticht
6. Een van de klaslokalen
7. Eerste speelplaats: Hollandsche Plaats
8. Tweede speelplaats: Cour Moyenne
9. Derde speelplaats: Cour Supérieure
10. Een van de slaapzalen
11. Tuin met Lourdesgrot
12. Groep van alle leerlingen in 1897
Communieprentje van Christiaan Sweens die zijn communie deed in De Ruwenberg op 26 mei 1908. Met dank aan D.J.M.A. Sweens:
De Ruwenberg jaren '30. Foto's uit jaarboeken van het internaat, met dank aan Frank van den Broek:
1. “Als het warm is”, jaartal onbekend [jaren ’20 of ‘30]. In het midden (met bril) Augustinus Corn. Joan. van Haaren. Hij is (in 1916) rector van Huize Ruwenberg. In september 1916 vervangt hij in Helenaveen de zieke pastoor W. Kerssemakers. Op 30 maart 1917 volgt hij deze op. Van Haaren is tot 1 januari 1946 pastoor te Helenaveen. Hij overlijdt op 20-02-1947. (bron foto: Jaarboek Instituut Huize Ruwenberg 1932-1933)
2. Op vakantie, jaartal onbekend [jaren ’20 of ‘30]. Bron: Jaarboek Instituut Huize Ruwenberg 1932-1933
3. Leerlingen Cour-Supérieure, 1934-1935. Bron: Jaarboek Instituut Huize Ruwenberg 1934-1935
4. Wintersport op eigen terrein, jaartal onbekend [jaren ’20 of ‘30]. Bron: Jaarboek Instituut Huize Ruwenberg 1932-1933
5. Het elftal 1933-1934. Bron: Jaarboek Instituut Huize Ruwenberg 1933-1934
6. “Atletiek. Even rusten”, jaartal onbekend [jaren ’20 of ‘30]. Bron: Jaarboek Instituut Huize Ruwenberg 1933-1934
De Ruwenberg in 1948. Foto met dank aan Jef van Veldhoven:
De Ruwenberg jaren '60. Foto's met dank aan Chris Muskens (intern 1961-1962):
Klassenfoto 1961-1962
Namen bij klassenfoto 1961-1962
Klassenfoto 1962-1963
Namenlijst bij klassenfoto 1962-1963
De Ruwenberg jaren '60. Foto met dank aan Louis Baudoin (intern handelsschool '62-'66):
Klassenfoto van de handelsschool, schooljaar 1962-1963, met Fr. Theocritus
Namenlijst 1e en 2e Handelsklas en MULO 1a
De Ruwenberg jaren '60. Foto's met dank aan Ton van Poppel (intern '62-'66):
1. Klas 1b 1962-1963 - 34 leerlingen. Ik sta op de tweede rij van boven met mijn linkerhand in mijn zij.
Namenlijst bij foto 1
2. Klas 2b 1963-1964 - 28 leerlingen. Ik sta op de tweede rij van onderen, achter de jongen in witte blouse.
3. Voetbalteam 2-de klas: ik sta op de achterste rij, 1-ste van rechts.
4. Klas 3b 1964-1965 - 19 leerlingen, allemaal keurig in kostuum. Ik sta op de achterste rij in het midden, vijfde van links en van rechts.
5. Klas 4b 1965-1966 - 13 leerlingen nog maar, terwijl we met 34 gestart waren! Ik sta als vierde van links met armen over elkaar. Geheel rechts de wiskundeleraar, de heer Overbeek uit Sint-Michielsgestel. De kostuums hebben plaats gemaakt voor vrijetijdskleding.
6. Cast Toneelstuk 1: ik sta als vierde van rechts achter de zittende frater.
7. Cast Toneelstuk 2: ik sta als vijfde van rechts, met pruik, wit overhemd en zwarte das.
8. Turnclub: Van de turnclub was ik “natuurlijk” ook lid. Ik sta in de tweede “ring”, als meest rechtse van het drietal. Let op de ringen en de touwen daarvan.
9. Gymzaal tijdens sloop: In deze zaal is vroeger foto 8 genomen. Als je goed kijkt kun je de touwen waaraan de ringen bevestigd zijn nog zien.
10. Cour Superior tijdens sloop: Als je goed kijkt kun je links nog de trap zien staan waarmee je op het dak van het toiletgebouw kon komen om de ballen die erop kwamen, weer eraf te kunnen halen. Op die toiletten at ik mijn stiekem gehaalde frietje op. Bij de bomenrij tussen het voetbalveld en De Dommel, graasde de pony van de jongen uit Gemonde.
D.J.M.A. Sweens stuurde dit communieprentje van Christiaan Sweens die zijn communie deed in De Ruwenberg, 26 mei 1908:
