Terug naar overzichtOverzicht
Bootjes bij de Kleine Hekel, tekening uit 1683 (Collectie Stadsarchief 's-Hertogenbosch)

Hoogwaterveer Den Bosch-Den Dungen

Anton Schuttelaars

18 januari 2011

Het hoogwaterveer naar Den Dungen vertrok aan Bossche zijde vanaf de Kleine Hekel of - bij extreem hoog water - de Hinthamer- of Vughterpoort. Aan Dungense zijde legden de bootjes aan bij het voormalige klooster op de Eikendonk, bij nog hoger water voeren ze door tot de Poeldonkse Dijk.

Bootjes bij de Kleine Hekel, tekening uit 1683 (Collectie Stadsarchief 's-Hertogenbosch)

Verbinding: Den Bosch – Den Dungen

Waterweg: het overstroomde gebied tussen Den Bosch en Den Dungen

Type veer: vrijvarend

Oudste vermelding: 17e eeuw

Uit de vaart: in de loop van de 19e eeuw, wellicht begin 20e eeuw

Detail uit een kaart van 1838. Klik voor een groter beeld.

Het veer werd onderhouden door een gilde van schippers. Jaarlijks kozen de Bossche schepenen uit een nominatie door de Regeerders van Den Dungen drie dekens voor dit gilde, twee uit Den Dungen, één uit Den Bosch. De schippers moesten aan een aantal eisen voldoen: ze moesten Bosch’ poorter te zijn (Den Dungen behoorde tot de vrijdom van ’s-Hertogenbosch, Dungenaren waren dan ook poorters van de stad), minstens achttien jaar oud, in het bezit van een eigen boot die door de dekens van het gilde goedgekeurd, eigenhandig samen met een knecht die boot bedienen, én officieel benoemd zijn door het stadsbestuur.

Ordonnantie op het veer 1694 (BHIC, Coll. Martini, 217)

Elke ochtend verzamelden de Bossche schippers van het gilde zich bij de Kleine Hekel en de Dungense schippers aan de Dungense kant, en werd de volgorde van afvaart vastgesteld. Dan werden ook twee beurders gekozen, die het veergeld die dag moesten innen en aan het eind van de dag onder de schippers verdelen.

BHIC, Plakkaten voor 1795, nr. 2093

De tarieven van het veer waren afhankelijk van de afgelegde afstand en van het weer. Als tot aan de Poeldonkse Dijk werd gevaren, moesten passagiers de helft meer betalen, dan wanneer men al bij het Klooster kon uitstappen. Bij stormweer en ijsgang moest dubbel veergeld worden betaald.

Het veer mocht alleen varen als het voetpad tussen de stad en Den Dungen ontoegankelijk was. Maar daar werd wel de hand mee gelicht. Zo klaagde de veerman van de Kleine Hekel, die het hele jaar door mensen over de stadsgracht zette, in 1788 bij het stadsbestuur dat de schippers van Den Dungen ook passagiers naar de stad vervoerden als er géén sprake van hoog water was. En dat dan natuurlijk zonder betaling van het aan hem verschuldigde veergeld. De Bossche schepenen stelden hem in het gelijk: op overtreding werd een boete van 18 stuivers gesteld.

Reacties

Reacties laden…

Hoogwaterveer Den Bosch-Den Dungen