Terug naar overzichtOverzicht
sint-oedenrode, klompenbeurs 1.jpg

Hoe de klompenmakerij in Rooi kwam en weer ging

Rien Wols

1 december 2006

De klompenmakerij in Sint-Oedenrode bestaat al sinds eeuwen. Oorspronkelijk hoorde het maken van klompen tot de zelfvoorziening. Maar rond 1800 ontstond er wel iets als een bescheiden centrum van klompenmakerij in de kring van de dorpen Sint-Oedenrode, Best, Liempde, Boxtel en Schijndel, vanwaaruit zelfs geëxporteerd werd naar Holland.

In 1800 woedde er een hevige novemberstorm, waardoor hele bossen zijn omgewaaid. Een aantal jaren daarvoor (vanaf circa 1780) was al vanuit Amerika een nieuwe populierensoort (de Virginische of Canadese populier, die in de Meierij als snel de naam Kanadas of kanidas kreeg) ingevoerd: deze boom groeide sneller en leverde meer zacht hout op dan de traditionele (en taaie) wilg die in de achttiende eeuw nog vaak voor klompen werd gebruikt.

Mislukte oogsten en armoede rondom 1850 maakten goedkope klompen een gewild schoeisel. Omdat er dus veel wilgen en kanada's in de buurt groeiden, kon men in Sint-Oedenrode tamelijk goedkoop klompen vervaardigen.

Je moet je daar geen hele industrie bij voorstellen: het ging in de meeste gevallen nog steeds om een bijverdienste tijdens de wintermaanden voor seizoensarbeiders als metselaars en timmerlieden. Voor hen was dat een periode waarin ze vaak niet aan werk konden komen. Klompenmaken betekende lang en hard werken voor een paar extra centen in de week.

In 1870 zorgde een nieuwe landbouwcrisis voor een sterke groei van de klompenmakerij in Sint-Oedenrode. Er was veel vraag naar het schoeisel, vooral uit Holland. Toen de machinale productie uit België goedkope klompen over de grens begon te voeren, ging het snel bergafwaarts met deze tak van nijverheid in Sint-Oedenrode.

Die Belgische invloed kwam des te sterker aan het licht, toen de klompenmakerij tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) opbloeide, omdat er even geen Belgische klompen waren. Daarna stortte de industrie definitief in, al zou er tot in de jaren ’30 een klompenbeurs zijn in Sint-Oedenrode.

Deze beelden zijn van de beurzen in 1936 (met de "zevenmijlsklomp" van de heer Van Hastenberg), 1938, 1940 en 1978. De klompenbeurs bestaat overigens nog steeds.

Reacties

Reacties laden…

Hoe de klompenmakerij in Rooi kwam en weer ging