Terug naar overzichtOverzicht
Het Veer Berlicum-Den Dungen

Het Veer Berlicum-Den Dungen

Anton Schuttelaars

2 februari 2010

Water in Brabant

Wie vanaf de N279, de weg langs de Zuid-Willemsvaart, naar Berlicum afslaat, wordt door niets meer herinnerd aan de bedrijvigheid die meer dan een eeuw geleden op dit smalle strookje land tussen kanaal en Aa heerste.

N279, Afslag Berlicum
N279, Afslag Berlicum

Rond 1800 kon de reiziger van Berlicum naar Den Dungen gebruik maken van twee vonders, voetbruggetjes over de rivier de Aa, de ene bij de (N)IJvelaar, de andere aan het einde van de Beekveldseweg, het huidige Beekveld. Deze eeuwenoude situatie werd door het graven van de Zuid-Willemsvaart (1822-1825) bruusk verstoord. Oude verbindingen werden afgesneden, een adequate nieuwe verbinding liet op zich wachten.

Op het kaartje is links de situatie in 1806 aan het einde van de Beekveldseweg te zien. Bij nummer 55 is de hoog vonder over de Aa zichtbaar. De kaart rechts toont de situatie rond 1900. In het midden zijn beide kaarten over elkaar geprojecteerd om de veranderingen te kunnen zien.

Reconstructie van de situatie
Reconstructie van de situatie

De Zuid-Willemsvaart sneed op deze plek een arm van de Aa geheel af. De uiteinden van de rivier ten noordoosten van het kanaal werden over een lengte van enkele honderden meters met elkaar verbonden. Tussen dit nieuwe stuk Aa en de Zuid-Willemsvaart kwam zo een smalle strook land te liggen, niet meer dan enkele tientallen meters breed.

Brug over de Aa bij Beekveld
Brug over de Aa bij Beekveld

Waarschijnlijk is al in 1823, direct na het omleggen van de rivier, hier, aan het einde van de Beekveldseweg, een brug over de Aa gebouwd en kon men met een roeibootje over de Zuid-Willemsvaart worden gezet, om via de vonder over de afgesneden Aa zijn weg naar Den Dungen te vervolgen. In de loop van de negentiende eeuw ontstond op deze plaats een klein handelscentrum met een laad- en losplaats voor boten, enkele grote opslagplaatsen, en café het Berlicumsch of Balkumsch Huis.

Balkums Huis
Balkums Huis

Over het veer zelf is niet zoveel bekend. Het lijkt er op dat het tijdenlang niet heeft gevaren. In 1878 verleende de Minister van Waterstaat het Berlicumse gemeentebestuur (opnieuw?) toestemming voor aanleg en bediening van een veer over de Zuid-Willemsvaart. De veerman klaagde in 1907 "dat mijn boot zoo slecht is, dat het onmogelijk is om er mede over te zetten." Het was een vergeefse klacht, want het veer werd opnieuw opgeheven.

Klik op het briefje voor een vergroting
Klik op het briefje voor een vergroting

Maar niet voor lang: in 1925 maakten de gemeentebesturen van Berlicum en Den Dungen opnieuw plannen voor een roeibootveer, dat in 1927 daadwerkelijk tot stand kwam. Al na tien jaar werd dat opnieuw, en nu definitief, opgeheven.

Bekijk ook

Veren in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Het Veer Berlicum-Den Dungen