Terug naar overzichtOverzicht
Burgemeester Delenkanaal

Het Burgemeester Delenkanaal

Rien Wols

3 augustus 2009

Water in Brabant

“Het huidige gemeentebestuur heeft de belangen van het locale bedrijfsleven, en met name het goederenvervoer, goed in de gaten”, zegt Eric Nooijen, directeur van de Osse Overslag Centrale in de nieuwsbrief MCActueel van april 2009.

Burgemeester Delenkanaal

Hij heeft het dan over de inspanningen die de gemeente verricht ten behoeve van de strategische positie van Oss aan de Maas via het Delenkanaal en een goed onderhouden spoorverbinding.

Margarinefabriek Jurgens in Oss

Al vanaf het begin van de industrialisatie in Oss heeft de gemeente geprobeerd daarvoor een zo goed mogelijke infrastructuur te scheppen. Maar daar zitten natuurlijk altijd ook politieke kantjes aan, en dat is meestal niet bevorderlijk voor de snelheid van het proces.

Zo waren er aan het eind van de negentiende eeuw mooie plannen voor een kanaal van Oss naar de Maas. Met name de groeiende margarine-industrie had behoefte aan een scheepvaartverbinding. Margarinefabrikanten Jurgens en Van den Bergh in Oss waren voor het vervoer van hun producten aangewezen op transport over de weg, met paard en wagen, naar de haven van Lithoijen of met de trein. Dit soort transport was kostbaar: Het vervoer van 1.000 kilo goederen met paard en wagen van Oss naar Lithoijen kostte ongeveer net zoveel als het transport per schip van Lithoijen naar Rotterdam.

De inmiddels vervangen hefbrug bij Macharen

Het was dan ook niet verwonderlijk dat juist de grote fabrikanten ijverden voor een rechtstreekse kanaalverbinding vanuit Oss. Maar de onderlinge concurrentie speelde hen meteen ook parten. Arnold van den Bergh diende in 1889 een plan in bij de gemeente voor een kanaal tussen Macharen en Oss waarbij de haven vlakbij het station zou komen te liggen.

Concurrent Jurgens verzette zich hiertegen, daarbij gesteund door een meerderheid in de Osse gemeenteraad. Slot van het liedje was dat Van den Bergh in 1891 zijn biezen pakte en zijn fabriek verplaatste naar Rotterdam. Dit lied eindigde voor Oss dus duidelijk in mineur.

Baggerwerkzaamheden in de haven van Oss ter hoogte van Heesen Yachts

Het duurde tot 1963 voordat alsnog een kanaal in gebruik genomen kon worden en Oss een haven kreeg. Het Kanaal van Macharen naar Oss ofwel het Burgemeester Delenkanaal is ongeveer 5 km lang.

Het kanaal is een zogenaamde klasse Vb-vaarweg (een klasse Vb schip kan maximaal 3.000 ton vervoeren). In 1964 werd een hefbrug bij Macharen geopend. Deze brug is in 2009 door een ophaalbrug vervangen, zodat grotere schepen kunnen binnenvaren doordat er geen beperking in doorvaarthoogte meer is.

Die doorvaarthoogte is in de 21e eeuw steeds belangrijker geworden door het groeiende containervervoer en voor bedrijven als Heesen Yachts (dat om die reden de nieuwe brug ook heeft medegefinancierd).

Bekijk ook

Kanalen in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…