Terug naar overzichtOverzicht
Mobilisatie Marktplein

'Groote Manoeuvres': mobilisatie in Veghel tijdens WOI

Rolf Vonk

29 oktober 2012

In de 'Katholieke Illustratie' van oktober 1916 zien we een aantal foto’s van Veghel tijdens de zogenaamde Groote Manoeuvres in Noord-Brabant. Deze foto’s dateren uit 1916 en laten de mobilisatie in Veghel tijdens de Eerste Wereldoorlog zien. De term ‘Groote Manoeuvres’ duidt op de troepenbeweging in de provincie Noord-Brabant.

Mobilisatie Marktplein

Gedurende de eerste jaren van de oorlog werden hier Nederlandse troepen gestationeerd die zich door de provincie verplaatsten naar gelang de troepenbeweging in België.

De soldaten verbleven in zogenaamde ‘kantonnementen’. Dat hield in dat de troepen te velde gelegerd werden in de huizen of gebouwen van een stad of dorp. Nadat de bewegingsoorlog in Frankrijk en België zich gestabiliseerd had, bleven de troepen langer in dezelfde kantonnementen.

Veghel diende als kantonnement voor het Derde Regiment Huzaren. Vanwege de rode elementen op het uniform werden zij aangeduid als ‘Rode Huzaren’. De huzaren werden ingezet voor de grensbewaking, verkenningen en bij de beveiliging van troepenverplaatsingen waarbij hun paard het belangrijkste vervoermiddel was. In Veghel werd het regiment zelfs aangevuld door een stafmuziekkorps te paard. De commandant van het Derde Regiment Huzaren, de baron luitenant-kolonel Van Heemstra, vestigde zijn bureau in het Veghelse raadhuis aan de Markt. Het was de ruimte waar het huidige ThuisPunt is gevestigd. Bij zijn aanwezigheid hing daar een kleine blauw-witte regimentsvlag uit.

mobilisatie Veghel
Mobilisatie Veghel

De foto’s uit de Katholieke Illustratie laten de levendigheid zien die door de huzaren in Veghel gebracht werd. De grote foto hierboven toont het Marktplein, pal vóór het bureau van commandant Van Heemstra. Volgens het onderschrift zouden op de foto links aalmoezeniers te zien zijn die naar de troepen te velde vertrekken. De foto rechts toont de drukte in één van de Veghelse straten. De drukte bracht ook levendigheid in de kroegen en cafés. Alle regimenten hadden een favoriete ontmoetingsplek. In Veghel werd De Zwaan aan de Sluisstraat van de dames Van Rijbroek het centrum van de gezelligheid.

huzaren te paard
huzaren bij familie

En hoewel Veghel bekend stond om de gezelligheid schijnt De Zwaan net niet te hebben kunnen tippen aan de ‘Bar’ van Sint-Oedenrode, alwaar het Tweede Regiment Huzaren gelegerd was. De dienstplichtigen in het regiment waren vooral boerenjongens die het paardrijden gewend waren.

Een mooie foto laat een groep huzaren zien die met hun paard nabij het Veghel door het water waden. Sommige jongens konden het goed vinden met de Veghelse bevolking. Hier staan ze op de foto met het gezin van Driek van Eindhoven in het Dorshout. Maar er zijn ook andere gevallen bekend, zo blijkt uit een brief van het gemeentebestuur Veghel, gestuurd op 27 april 1917, aan de minister van oorlog: "In de dagen 22-25 september richtten doortrekkende soldaten schade aan in Veghel. Het Ministerie van Oorlog keerde daarop een schadevergoeding uit aan meer dan zestig gedupeerden. Zo werden er overal weilanden en afrasteringen beschadigd. Er werden op grote schaal peren en appels uit de boomgaarden gestolen. Op het Havenplein (nu H.Hartplein) werden paardendekens gestolen en de kap van een rijtuig vernield. In het dorp Veghel raakten van verschillende panden de ruiten beschadigd doordat er op de Markt en in de Sluisstraat kanonnen werden afgevuurd."

Reacties

Reacties laden…

'Groote Manoeuvres': mobilisatie in Veghel tijdens WOI