Terug naar overzichtOverzicht
watermolens, breda gampel.jpg

Gampelse watermolen

Paul Huismans

26 augustus 2010

Water in Brabant

De Gampelse watermolen lag binnen de stadsmuren van Breda. Het water van de rivieren Aa of Weerijs en Mark werd tot ongeveer 1618 gescheiden gehouden tot in de stad. Een van de rivierarmen die de Aa of Weerijs binnen de stad had werd de Gampel genoemd. Op deze rivierarm draaide de Gampelse watermolen.

De plaats van Bredase molens (tek. W. Laarakker)
De plaats van Bredase molens (tek. W. Laarakker)

De Gampelse molen was een volmolen. Door het “vollen” of vervilten van wollen stoffen werd de kwaliteit ervan verbeterd. Voor de aandrijving van het waterrad werd gebruik gemaakt van het verschil tussen eb en vloed, dat in deze tijd op de rivieren bij Breda nog merkbaar was.

Het vollen, Isaac Claesz. van Swanenburg, 1594-1596
Het vollen, Isaac Claesz. van Swanenburg, 1594-1596

In de 16e en het begin van de 17e eeuw werden de nieuwe wijken die aan de zuidkant van Breda, bij Boeimeer, waren ontstaan binnen de vestingmuren getrokken. Daarbij werd tussen 1543 en 1560 ook een nieuwe watermolen in de vestingwerken gebouwd: de Grote Watermolen. Door de verandering van de waterhuishouding in verband met de vestingwerken gebruikten beide watermolens hetzelfde water, waardoor het risico van een tekort ontstond. De molenaar van de volmolen kreeg daarom beperkingen opgelegd. Nog zo’n 60 jaar hield de Gampelse molen stand, maar daarna is hij gesloopt.

Bekijk ook

Watermolens in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

Gampelse watermolen