Terug naar overzichtOverzicht
dieden, galgplaats.jpg

Galgen en grenspalen

Hanneke van der Eerden

19 oktober 2010

De dorpen en gehuchten rondom Oss behoren tegenwoordig allemaal tot het grondgebied van de stad, maar in het verleden was dat wel anders. En dat wilde men ook duidelijk laten zien aan iedereen die langskwam.

De heerlijkheid Dieden behoorde oorspronkelijk tot Gelre en werd pas in 1806 bij Brabant gevoegd. De ambtman van de heerlijkheid Dieden had in zijn gebied de lage en hoge jurisdictie. Hij mocht in criminele processen dus ook lijfstraffen opleggen, en zelfs de doodstraf. Voor de uitvoering van het doodvonnis was op het grondgebied van Dieden een galg opgericht, op de oude kaart beschreven als het ‘gerigt van Dieden’. Die galg stond niet zo maar toevallig op de grens tussen Dieden en Deursen, nee, hij was daar met opzet geplaatst, zodat iedereen die het grondgebied van Dieden betrad direct geconfronteerd werd met de aanblik van een ter dood veroordeelde die aan de galg bungelde. Kijk, zei de Heer van Dieden hiermee, dit is het lot van personen die ons recht aan hun laars lappen! Om te weten op wiens grondgebied men zich bevond, zijn de grenzen tussen de verschillende rechtsgebieden altijd gemarkeerd geweest. Dat kon een natuurlijke grensmarkering zijn, zoals een waterloop of een markante boom, maar bij gebrek daaraan werden grenspalen geplaatst. De meeste grenspalen zijn in de loop der jaren uit het landschap verdwenen, maar soms komt men nog zo’n oude, vaak wat weggezakte, paal tegen. Op de grens tussen Deursen en Dieden is enkele jaren geleden een negentiende-eeuwse, hardstenen grenspaal weer in ere hersteld. Aan de ene kant staat er “Deursen” op gebeiteld en aan de andere kant “Dieden”. De paal heeft een mooi plekje gekregen aan de Galgenstraat, niet ver van de Diedense galg. Zoals je in vroegere tijden de galg niet kon missen, zo is tegenwoordig deze plek een markant punt dat al van verre wordt gemarkeerd door een eigentijdse telecommunicatietoren.

Reacties

Reacties laden…

Galgen en grenspalen