Terug naar overzichtOverzicht
Cuijk in 1920

De Watersnood van 1920

Henk Buijks

20 juni 2011

Water in Brabant

Na de aanneming van de Wet op de Maaskanalisatie van 12 juni 1915 en de start van de werkzaamheden in 1919 behoorde de Maasellende niet voorgoed tot het verleden. In januari braken op verschillende plaatsen de Maasdijken bij Beers en bij Cuijk.

Cuijk in 1920

Het was al in december 1919 begonnen met een snelle stijging vam het rivierpeil. Enkele weken daarvoor had Den Haag groen licht gegeven voor een gedeeltelijke ophoging van de overlaat bij Beers en men was daar onmiddellijk mee begonnen; zelfs tijdens de Kerstdagen werd met man en macht gewerkt om de kade op de gewenste hoogte te krijgen.

Cuijk

Helaas spoelde in de nacht van 26 op 27 december 1.400 meter Beerse overlaatkade (van de ruim 4.200 meter) weg. Terwijl er nog hard werd gewerkt aan het herstel, begon op 11 januari 1920 het peil van de Maas alweer te stijgen en op 13 januari volgde opnieuw een doorbraak. De dag daarop liep vrijwel geheel Beers onder, met uitzondering van een aantal op terpen gelegen huizen en boerderijen.

Valuwsche Dijk

Ook bij Cuijk ging het vervolgens mis: in de nacht van 15 op 16 januari stroomde het water de Polder van Linden binnen en in de heide ten westen van Cuijk bezweek een dijk. Overal werd dijkbewaking ingesteld. Op vrijdagavond de 16e schrokken de inwoners op van het klagende noodsignaal van Stoomzuivelfabriek Sint-Maarten. Een zwakke waterkering in de Grotestraat had het begeven en met geweld stroomde het water deze straat over naar het lager gelegen gebied aan de Kaneelstraat.

Beerseweg

Men slaagde er in dit gat weer te dichten, al bleef men hier en op zoveel mogelijk andere plaatsen ’s nachts paraat. Maar bewaking kon niet verhinderen dat het op zaterdagochtend de 17e januari tussen drie en vier uur opnieuw misging, nu op de Valuwsche Dijk, niet ver van “Brouwers Buske”. Daar werd een gat van ruim tien meter geslagen. Terwijl de noodklokken luidden, baande het water zich een weg zuidwaarts.

De spoordijk onder water

In de Smitstraat, de Verlengde Molenstraat, Stationstraat, Kaneelstraat en Hapseweg stond het water één meter hoog. De fabrieksgebouwen van Van der Eijken nabij de spoordijk en de huizenrij langs de Verlengde Molenstraat hielden het water tegen. De spoordijk in het westen, de Valuwsche en Katwijksche Dijk in het noorden en oosten en deze huizenrij in het zuiden vormden zo een soort kom waarin het water opgestuwd werd.

Hoger en hoger steeg het, totdat het over de spoordijk heen stroomde. Uiteindelijk ontstonden er twee gaten in de dijk, elk ongeveer vijftig meter lang; de rails kwamen vrij te liggen. Dankzij deze doorbraak zakte het water in het dorpscentrum van Cuijk. Al met al een weekeinde voor de inwoners van Cuijk om nooit meer te vergeten.

Bekijk ook

Overstromingen in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…