De oudste sporen van het christendom in Vlijmen gaan terug tot de dertiende eeuw. Toen werd er een stenen kerkje gebouwd, maar het is goed mogelijk dat er daarvóór al lang een houten kerk stond. De parochie bestond zeker in 1285, want in dat jaar werd ze overgedragen aan de norbertijnen van Berne. Tot 1994 zouden norbertijnen pastoor zijn in Vlijmen.
Al in 1610 kwam de kerkruïne in protestantse handen. Na 1795 verzetten de protestanten in Vlijmen zich hevig tegen teruggave van de kerk aan de katholieken. Die bouwden daarom een nieuwe kerk op de plaats waar tot dan toe een schuurkerk had gestaan. Toen deze al snel te klein bleek te zijn, duurde het tot 1865 voordat er opnieuw sprake was van nieuwbouw. Er waren wel extra-inkomsten, want de nieuwe kerk werd tevens een bedevaartsoord ter ere van de H. Donatus, die beschermt tegen brand en blikseminslag.
Tegen bommen en raketten stond de heilige echter machteloos. Tijdens de bevrijding in november 1944 liep het gebouw zware schade op. De V1 die in februari 1945 bij de kerk neerstortte, maakte het allemaal nog erger.
Desondanks werd de kerk hersteld. Volgens de parochianen van Vlijmen was het een bijzonder gebouw dat op de lijst van rijksmonumenten thuis hoorde. Helaas zat de neogotiek toen nog in het verdomhoekje. Ook het bisdom zag de monumentale waarde van het gebouw nog niet en adviseerde het te slopen, omdat aanpassing aan de moderne liturgie teveel geld zou kosten.
Daartegen kwam de gemeente Vlijmen in het geweer, die het markante gebouw niet kwijt wilde. Er volgden moeizame onderhandelingen. Het werd er allemaal niet gemakkelijker op, toen bleek dat de subsidieloketten gesloten waren. Rond 1980 was het verval van het gebouw zo ver gevorderd dat er iets moest gebeuren: het hoognodige restauratiewerk werd door vrijwilligers uitgevoerd. In zeven jaar tijd slaagden zij erin de kerk van binnen en van buiten helemaal te vernieuwen!
[Naar aanleiding van de reactie van Bart Beaard (25 mei 2017) is de foto van de verwoeste kerk aangepast. De oude foto bleek een andere kerk te zijn. 29-05-2017. Red.]
Reageer hieronder en deel je herinneringen aan de kerk, het leven in de parochie en de geestelijken van vroeger. Zoals aan pastoor Joannes Heesakkers (een pater van de Orde van Norbertijnen van de Abdij van Berne te Heeswijk met de kloosternaam Servatius), die in 1948 in de parochie werd ingehaald. Of aan pastoor Victor van Sinnen uit de jaren zestig.
Pastoors Vlijmen:
Reynoldus, pastoor van Vlijmen | 1354
heer Jan den Vriese, pastoor van Vlimen | 1414
Aernt Yewin Hackenzn. van Outhuesden, pastoor van Engelen en Vlijmen | 1460
