Het verhaal 'Alléén goedgekeurde boeken lezen' kreeg onlangs een reactie. Die wees op de summiere gegevens en ontbrekende biografie over Frans van den Dungen, auteur van jeugdboeken uit Uden. Hij schreef vanaf de dertiger tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw.
De mister
Frans van den Dungen werd op 4 februari 1905 in Oisterwijk geboren. In 1927 begon in Uden zijn onderwijzersloopbaan. Hij stond daar meer dan veertig jaar voor de klas.
Het rapport van m’n 90 jarige broer in de 6e klas van ‘41 vermeldt de handtekening van deze mister. Die hield het Spaanse rietje altijd in de buurt, destijds heel normaal. Met een stralend gezicht, ‘op goede momenten las hij voor uit zijn boek, spannend. Dat was genieten!’
Als mister in de klas heb ik die eer gemist.
De schrijver
In het Lectuurkompas vond ik van de Udense schrijver vijf titels. Ik bezat al de overlijdensadvertentie uit het Brabants Dagblad en een korte necrologie. En uit contact met enkele familieleden ontving ik de complete lijst van uitgegeven boeken. Frans begon als schrijver met feuilletons in de regionale dag- en weekbladen. Later werd een aantal daarvan uitgegeven als boek. Hij schreef zo’n dikke vijfentwintig boeken en maakte vooral furore met zijn jongensboeken. Daarnaast becommentarieerde hij jarenlang in het Udens Weekblad als ’Spectator’ de dorpspolitiek. | Frans van den Dungen in 1950
De Uil in de kersenboom | Als laatste werden na zijn pensionering de streekromans De gebroken spiegel en Een haring en een brood uitgegeven. Deze spelen zich, net als een van zijn eerste boeken Met twee paarden naar de kerk, af in de omgeving van Uden. Frans van den Dungen, schreef onder z’n eigen naam maar ook onder pseudoniemen als Sasja Zavdoyski, Tom Brown, Leo van Ravenstein en Has Bongers. Enkele werken werden in het Duits vertaald.
Bij een van zijn kinderen werd uit de stam in de achtertuin een ‘Udense Spaanse’ (kers) een uil gecreëerd. Ik zie daarin de genen van zijn vader. De vorm de uil, overgebracht door een kunstenaar werkend met de kettingzaag, staat voor wijsheid. Destijds stond deze vogel bij de Technische en Wetenschappelijke boekhandel LUDA in Eindhoven in het logo, symbool van wijsheid en wetenschap. M’n vrouw was er winkelbediende en raakte geïnspireerd; thuis bevinden diverse afbeeldingen van de Ransuil. Zij bracht het boek De gebroken spiegel voor me mee, daarin had ik de overlijdensadvertentie en necrologie bewaard.
Enkele van de uitgegeven boekwerken:
De heldendaden van een straathond IJsberen en Eskimo’s; Zwervende kinderen in Sovjet Rusland; De dappere Makassaar; Nieuwe avonturen van de Vos Reinaert; De laatste mammouth. Trilogie 1; Neus-in-de-Wind. Trilogie 2; Het oog in de naald. Trilogie 3; Das letzte Mammut; De zoon van de kleine storm; Van Klaasje Zevenhuis en van Mieke Morgenster; Tussen Roodhuiden, beren en wolven; Spürnase. | Klik op de foto voor een lijst van boeken
De uitgaven werden verzorgd door verschillende uitgeverijen, o.a. Uitgeverij Helmond, Nederlandsche Jeugdbibliotheek, Spaarnestad Haarlem, Münster Verlag Basel.
Frans overleed 6 december 1991 in het Radboudziekenhuis van Nijmegen. Hij liet een echtgenote en zeven kinderen achter.