Omdat de Zuidelijke Nederlanden in 1815 door het Congres van Wenen bij Nederland gevoegd waren als buffer tegen Frankrijk, was net als in de tijd van het Barrièretractaat het zwaartepunt van de landsverdediging naar het zuiden verschoven, naar de grens met Frankrijk in het huidige België. De Belgische opstand van 1830 bracht daar verandering in.
Het Noord-Brabantse gedeelte van het vroegere Zuiderfrontier werd weer in staat van verdediging gebracht. Vanaf dat moment werd deze linie ook wel de Noord-Brabantse Waterlinie genoemd. Bestaande werken werden gemoderniseerd en nieuwe versterkingen werden aangelegd. De belangrijkste nieuwe waren de Stelling Vught en de Stelling Hintham.
De laatste bestond uit een drietal forten: fort Alexander, fort Frederik Hendrik en fort Willem ten oosten van Den Bosch, terwijl de eerste een linie was van acht lunetten ten zuiden van de stad.
Andere onderdelen van de waterlinie die in de jaren na 1830 werden gebouwd, zijn het Lunet aan de Donge, de inundatiesluis bij Hedikhuizen, het fort aan het Luttereind en het Lunet aan de Luttergraaf te Lithoijen.
Het Lunet aan de Donge te Raamsdonksveer is een onregelmatig zeshoekig, gesloten werk met een natte gracht, bomvrij kruitmagazijn en kanonkelders. De met steen beklede lunet is aangelegd in de jaren 1833-1837 en behoorde tot het vestingstelsel van Geertruidenberg. In 1919 is het bouwsel als vestingwerk opgeheven. Tegenwoordig is het een rijksmonument (nr. 32296).
In de Hoge Maasdijk werd in 1862-1863 een inundatiesluis in de buurt van het al bestaande fort Hedikhuizen gebouwd. Het gaat om een bakstenen sluis in het dijklichaam, bestaande uit drie smalle kokers, elk afgedekt door een tongewelf. Aan de binnendijkse en buitendijkse kant zitten hefschuiven, bediend via een heugelstang door een tandwielkast op de dijk.
Om deze sluis te beschermen werd het huidige fort Hedikhuizen gebouwd. Het militair magazijn op het door gracht en vestinggordel omgeven terrein is nu een rijksmonument (nr. 22122) en herbergt een partycentrum.
Sluis en fort hebben dienst gedaan tot 1886, toen beide hun militaire functie verloren. In 2002 werd de sluis gerestaureerd en is vanwege zijn relatieve zeldzaamheid eveneens een rijksmonument (nr. 458372).
In 1833 werden het fort aan het Luttereind en de lunet aan de Luttergraaf aangelegd als onderdeel van de stelling van Lithoijen. De in 1825 verhoogde Litherenweg (een acces of doorgang) werd hierdoor afgegrendeld. Rond 1850 waren beide al flink vervallen en in 1886 werden ze van hun militaire functie ontheven.
Bekijk ook
