Terug naar overzichtOverzicht
De eerste automobilisten in Gestel

De eerste automobilisten in Gestel

René Bastiaanse

27 februari 2016

Automobilisten voor 1906

Wat nu een stadswijk is in Eindhoven, was tot 1920 een zelfstandige gemeente die in het begin van de 20ste eeuw meer dan 3.000 inwoners telde. Ruim 1/3 van de beroepsbevolking was werkzaam in de plaatselijke sigarenindustrie die stevig werd gedomineerd door de familie Kerssemakers.

Johannes Gerardus Jacobus Kerssemakers (1868-1943) was een telg uit dat geslacht en ook eigenaar van de Linnen- en Damastweverij aan de Hoogstraat. De fabriek is op onderstaande gravure buitenproportioneel groot weergegeven, maar het woonhuis op de voorgrond is wel in verhouding en illustreert de rijkdom van deze fabrikant.

De damastweverij van Kerssemakers
De damastweverij van Kerssemakers

Eind 1903 koopt Jan Kerssemakers de 4 pk F.N. van baron Van Tuyll van Serooskerken uit Heeze, hij neemt ook diens kenteken over: nummer 769. Twee jaar later voldoet deze kleine auto (lengte 2,10) niet meer en verkoopt hij hem – wederom inclusief kenteken - aan zijn collega-textielfabrikant De Louw in Valkenswaard.

De FN met rijksnummer 769 (bron: www.conam.info)
De FN met rijksnummer 769 (bron: conam.info)

Jan schaft dan een fors grotere auto aan en krijgt daarvoor het kenteken 1988. Het merk van de auto is niet bekend, maar de afmetingen (3,70 x 1,55) komen evenwel precies overeen met een Peugeot 61.

Peugeot 61
Peugeot 61

Vanaf 1906 draagt de auto van Jan het provinciale kenteken N-62. In die periode schaffen ook veel van zijn familieleden auto’s aan (zie De auto van m'n opa).

Jan Kerssemakers was niet de enige in Gestel die voor 1906 een auto bezat. Op 27 mei 1905 krijgt ook Louis P.M. Stokvis (1864-1953) onder nummer 1687 een vergunning om op rijkswegen te rijden. Louis was de zoon van de Bossche drukker Albert Stokvis en we vinden hem in Gestel terug als directeur van stoomdrukkerij M.F. van Piere & Co. Ongetwijfeld een goed betaalde baan, maar in loondienst en dus niet – zoals de meeste autobezitters – werkzaam als zelfstandig ondernemer. En als werknemer moest je toch wel een paar duizend gulden per jaar verdienen om je een auto te kunnen permitteren.

Advertentie voor de Cottereau
Advertentie voor de Cottereau

Had Stokvis eigen kapitaal of betaalde zijn vader mee? In ieder geval kocht hij de auto – van het Franse merk Cottereau – in zijn geboorteplaats, bij importeur B.A. Jansen in Den Bosch. Kennelijk beviel deze auto niet, want nog geen drie maanden later wisselt hij het voertuig bij Jansen in voor een De Dion Bouton.

In 1906 worden de provinciale kentekens ingevoerd, er is dan echter geen auto meer terug te vinden op naam van Louis. Wel een exemplaar met nummer N-131 op naam van zijn tweelingbroer Aloysius, die ook in Gestel woonde en eveneens drukker-uitgever was. Deelden de heren de auto als gezamenlijk bezit? In 1916 vertrekken de broers naar Den Haag en verdwijnen ze uit de Brabantse registers. 

Op 20 december 1895 maakte Nederland voor het eerst kennis met een automobiel: het was het rijtuig van de Tilburgse wolfabrikant Jos Bogaers. Mondjesmaat kwamen er meer gemotoriseerde voertuigen en overal waar ze verschenen, baarden ze veel opzien: paarden sloegen op hol, de melk van de koeien werd zuur en zwangere vrouwen vreesden voor het leven van hun ongeboren kind. Die reacties waren te vergelijken met wat er gebeurde bij de introductie van de stoomlocomotief. Angst voor het nieuwe. Om nu “te voorkomen dat het gewone verkeer door het gebruik van motorrijtuigen gevaar of overlast ondervindt” vaardigde de Minister van Waterstaat in 1898 een reglement uit. Automobilisten die zich begeven op de rijkswegen moeten in het bezit zijn van een vergunning, waaruit blijkt dat hun voertuig is voorzien van een rem, een helder licht gevende lantaarn en een duidelijk hoorbare bel of hoorn. De bestuurder dient zich te houden aan een maximum snelheid van 20 km per uur op rechte stukken, in bochten en langs huizen moet de vaart verminderd worden tot 8 km per uur. Bij overtreding kan de vergunning worden ingetrokken. Lees meerOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…

De eerste automobilisten in Gestel