Terug naar overzichtOverzicht
De eendenkooi te Terheijden en de eigenaren J. Kolkman en J. Huese

De eendenkooi te Terheijden en de eigenaren J. Kolkman en J. Huese

Willem Kruf

23 juli 2024

Bij het schrijven van het verhaal over de camping Uit en Thuis loopt de schrijver tegen chirurg J. Huese te Goes aan als eigenaar van de ondergrond van de camping in de jaren 1930 en 1940.

Boven water komt N.V. Eendenkooi St. Hubertus

Bekering van Sint Hubertus, 16e of begin 17e eeuw (Hieronymus Wierix, bron: Rijksmuseum RP-P-1904-124)
Bekering van Sint Hubertus, 16e of begin 17e eeuw (Hieronymus Wierix, bron: Rijksmuseum RP-P-1904-124)

Door het zoeken op de naam Huese op Delpher Kranten komt schrijver ook bij de eendenkooi van Wagenberg, Terheijden terecht. En wel door een bericht in de Staatscourant van dinsdag 29 januari 1935. Dit bericht meldt, dat bij besluit van de enig aandeelhouder Dr. J.F.O. Huese te Goes de N.V. Eendenkooi “St. Hubertus te Wagenberg, gemeente Terheyden” per 1 februari 1935 is ontbonden. Sint Hubertus is de schutspatroon, beschermheilige van de jagers.

Over de eendenkooi te Wagenberg, Terheijden, kent deze website verhalen aan de hand van de schrijvers Rien Wols, Pieter Roskam en Jan van Vliet.

Maar de Naamloze Vennootschap komt niet terug in de verhalen. Dus maar eens verder gesnuffeld. De oprichting van de N.V. komt ook voor in de Staatscourant en wel op 20 april 1933. Blijkens de inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel te Breda, dossier nummer 6259, in beheer bij het BHIC, is de stichtingsakte verleden bij een notaris in Dordrecht op 9 januari 1933. De oprichters zijn Mr. Jan Frits Joseph Kolkman van Gouderak, industrieel te Breda,  en Willem Karel Marie de Bruijn, koopman te Dordrecht, die gehuwd is met een Kolkman. Dit na verklaring van geen bezwaar door de Minister van Justitie op 2 januari 1933. Het maatschappelijk kapitaal is 10.000 gulden verdeeld in aandelen van 100 gulden. Bij de inschrijving wordt vermeld: geplaatst 3.000 gulden waarvan volgens de oprichtingsakte 25 aandelen door voormelde Kolkman en door De Bruijn 5. Directeur van de N.V. is Jan Kolkman aldus de akte. Artikel 2 van de akte omschrijft het doel van de N.V.: het aankopen en exploiteren van eendenkooien en onroerende goederen in den uitgebreidsten zin. Wanneer chirurg J. Huese enig aandeelhouder is geworden is niet duidelijk geworden.

De eendenkooi in het kadaster

Advertentie in De Nederlandsche Jager, 15 mei 1920
Advertentie in De Nederlandsche Jager, 15 mei 1920

Dit gedeelte is een verbijzondering van voormelde verhalen. In het kadaster vermeldt Artikel 331 (kaart op naam en adres met eigendommen) Philip, later Leendert Petry, winkelier te Terheijden, met vrijstelling van grond & lasten en verkoop in 1874. De volgende eigenaar is met Artikel 1743 Abraham Hendrik Brand, poelier te Dordrecht, overleden als koopman op 11 maart 1913, met koop in 1874 en in 1875 toekenning vrijdom. Hij koopt onder meer kadastrale sectie  E 247 moeras, groot 3 ha 80 ca, met in 1874 ook kadastrale splitsing ervan waardoor ontstaat sectie E 260 eendenkooi groot 15 ca, later geduid als huis en nog later keet. De erven van Hendrik verkopen in 1920 aan kooiman Petrus van Meel. In dat jaar kent tijdschrift De Nederlandsche jager; voor jagers en honden liefhebbers van 15 mei 1920 deze advertentie.

Advertentie in het Dagbl. van Noord-Brabant, 21 aug. 1929
Advertentie in het Dagbl. van Noord-Brabant, 21 aug. 1929

Met een correctie van een verkoop in 1890 komt het kadaster artikel 2365 op naam van kooiman Petrus van Meel op exact dezelfde oppervlakte uit.  De gemelde oppervlakte is ook exact de oppervlakte als vermeld op het later te vermelden kadastraal artikel 4096 op naam van Jan Kolkman. Het gebied lijkt opnieuw in de verkoop blijkens blijkens deze advertentie in het Dagblad van Noord-Brabant op 21 augustus 1929.

Kort na deze advertentie overlijdt Petrus van Meel te Terheijden op 25 september 1929. Hij is 70 jaar. Bij het huwelijk van zijn zoon in 1914 is hij van beroep kooiman en in 1929 zonder beroep. Artikel 2365 ook op naam van de erven van Petrus geeft verkoop in 1932 aan. De koper is volgens Artikel 4096 Mr. Jan Frits Joseoh Kolkman, Baronielaan 176, Breda. Hij draagt het terrein over in 1933 aan voormelde N.V., kadastraal artikel 4118, die op enig moment overgaat in handen van Dr. Johannes Huese, chirurg te Goes, met ontbinding van de N.V. op 1 februari 1935. Op zijn eigen naam staat in het kadaster Artikel 4190. Maar dat artikel vermeldt ook De Staat, Financiering, Domeinen, Rentambt, te Breda. Overgang naar de Staat zal op klein stukje na zijn geweest in 1940, want op het artikel staat zoals gebruikelijk met jaartal een jaar later aangetekend “Vordering 1941”. Mogelijk houdt dit verband met het volgende.

Plannen en gedachten in 1938

Aan het Dagblad van Noord-Brabant van 23 juli 1938 wordt het volgende ontleend. “Temidden van de ruige begroeiing, die de waterloopen zoodanig overwoekert, (...) ligt beschut door hoog oprijzend geboomte een eendenkooi. Na de jarenlange verwaarloozing van dit verlaten hoekje zou, wanneer de ruige begroeiing wat binnen de perken gebracht werd, de moeite waard zijn om deze oude, typische eendenkooi als natuurreservaat te behouden. Er zijn nog maar weinige van zulke plekjes en het zou jammer zijn, wanneer zij moesten ten offer vallen aan de noodzaak om waterland in cultuurland om te zetten.” Over het laatste wordt in die tijd ook gesproken met ontwateringsplannen en herindeling. In de zelfde krant van 24 november 1938 oppert de schrijver van het artikel de gedachte van de zogenaamde “eendenkooi” een zwemgelegenheid te maken met daar om heen sportvelden voor de jeugd. Uiteindelijk is het een natuurgebied onder beheer van Staatsbosbeheer geworden.

Bijzonderheid rond de aandeelhouders Jan Kolkman van Gouderak en Johannes Huese, aandeelhouders van de N.V.

Familiegraf Kolkman (foto: Stichting online-verleden)
Familiegraf Kolkman (foto: Stichting online-verleden)

Johannes Huese is zo blijkt uit publicaties een jager. Van Jan Kolkman van Gouderak is dit onbekend, maar als Jan een eendenkooi koopt en wil exploiteren zal hij ook jagersbloed hebben. De roots van Jan Kolkman liggen in Dordrecht. Het is een welgestelde, katholieke familie ook met publieke bestuurders. Zijn vader is bij zijn geboorte 27 jaar en zonder beroep. Maar de ijzerhandel is de familie niet vreemd. Jan is industrieel volgens het kadaster en oud-lid van provinciale staten van Zuid-Hollland aldus de advertentie bij zijn overlijden te Breda op 16 november 1955. Zijn vader koopt in 1898 de heerlijkheid Gouderak met de titel heer. Daarom zal binnen de familie als achternaam worden gebezigd Kolkman van Gouderak. Na zijn overlijden wordt Jan bijgezet in het familiegraf op de R.K. begraafplaats te Dordrecht.

Grafsteen van Jan Frits Kolkman (foto: Stichting online-verleden)
Grafsteen van Jan Frits Kolkman (foto: Stichting online-verleden)

Chirurg Johannes Huese is geboren op 1 juli 1891 te Geertruidenberg. Hij is zoon van een 29-jarige adjudant-onderofficier. Johannes had een bewogen leven waardoor hij in menig krantenartikel voorkomt. Hij is chirurg en gynaecoloog op Zuid-Beveland en Schouwen-Duiveland, verdienstelijk fotograaf, jager, globetrotter en stichter van een ziekenhuis in Afrika. De heemkundige Kring De Bevelanden zal op 5 augustus aanstaande op hun Facebookpagina een samenvatting van zijn leven geven.

Grafsteen van Johannes Huese op begraafplaats De Brandenburg te Bilthoven (foto: Stichting online-verleden)
Grafsteen van Johannes Huese op begraafplaats De Brandenburg te Bilthoven (foto: Stichting online-verleden)

De foto’s van de graven zijn beschikbaar gesteld door Bert de Lange en Rien den Harder van de Stichting online-verleden.

Reacties

Reacties laden…

De eendenkooi te Terheijden en de eigenaren J. Kolkman en J. Huese