Terug naar overzichtOverzicht
In groen het gebied van het hoogheemraadschap Brabantse Bandijk

Concentratie en uitbreiding (1970-2004)

Rien Wols

11 augustus 2011

Water in Brabant

De oprichting van het Hoogheemraadschap De Brabantse Bandijk in 1953 had gezorgd voor een centraal beheer van de hoofdwaterkeringen. Het gevaar vanuit zee was zodoende onder controle gebracht.

In groen het gebied van het hoogheemraadschap Brabantse Bandijk

Maar de dreiging kwam ook van andere kanten: in het najaar van 1960 kwam het zuiden van Breda een paar maal onder water te staan als gevolg van een grote aanvoer van water door de Mark en de Aa of Weerijs. Het heemraadschap Mark en Dintel voerde in de jaren ’50 en ’60 allerlei verbeteringswerken aan de rivier uit om een grotere afvoer mogelijk te maken.

In deze tijd speelde ook het plan (waarover al in de jaren ’30 gesproken was) om via een kanaal de Vliet en de Mark met elkaar te verbinden. Gedeputeerde Staten besloten in 1967 tot de aanleg van zo’n Mark-Vlietkanaal, dat de beide stroomgebieden verbond. In de optiek van de provincie hoorde daar ook een bestuurlijke samenvoeging van de beide betrokken heemraadschappen bij tot een Hoogheemraadschap Mark en Vliet.

Monding van het Mark-Vlietkanaal in de Vliet

Dat plan mislukte echter door het verzet van de heemraadschappen Mark en Dintel en Roosendaalsche en Steenbergsche Vliet. Met name het laatste heemraadschap was sterk tegen zo’n fusie gekant, maar uiteindelijk voelden ook de hoofdingelanden van Mark en Dintel weinig voor zo’n groter verband.

In 1970 werd het waterschap West-Brabant opgericht om de zuiveringstaak voor heel de regio uit te voeren. Bij de oprichting was meteen rekening gehouden met het samengaan van dit waterschap met het Hoogheemraadschap De Brabantse Bandijk en de heemraadschappen Mark en Dintel en Roosendaalsche en Steenbergsche Vliet.

Vooruitlopend op dat samengaan werd al een intensieve samenwerking gestart: in 1973 betrokken de vier partijen een gezamenlijke huisvesting in kasteel Bouvigne te Breda. Vier jaar later fuseerden deze instellingen tot het Hoogheemraadschap West-Brabant, dat nu zuiveringstaken, hoofdwaterkeringen en waterbeheer op de rivieren combineerde.

kasteel Bouvigne

Met name de zuiveringstaak was nog niet eenduidig geregeld: ook de gemeenten in de regio hadden hier nog een taak in. Het zou jaren duren voordat alle gemeenten overeenkomsten met het Hoogheemraadschap hadden gesloten over de uitvoering van de waterzuivering.

De provincie stuurde vanaf 1970 ook aan op een concentratie van de waterbeheersing in de polders. In West-Brabant werden die nog grotendeels bestuurd door een groot aantal kleinere waterschappen. In een aantal stappen werden al die waterschappen en polderbesturen langzaamaan samengevoegd tot grotere eenheden. De website van Jan van den Noort laat dat proces prachtig zien.

Tijdens dit proces van concentratie gebeurde er nog iets anders: de provincie wilde het gehele waterbeheer, dus niet alleen dat binnen de waterschapsgebieden, onderbrengen bij één instantie. Met andere woorden, ook de stedelijke gebieden moesten onder het beheer van een waterschap gebracht worden. Dat gebeurde vanaf 1986. Midden jaren negentig waren er in West-Brabant nog vier grote blokken over: waterschap Scheldekwartier in het zuidwesten, Land van Nassau in het Noorden, Mark en Weerijs in het zuiden en Dongestroom in het oosten.

In 2004 fuseerden deze vier waterschappen met het Hoogheemraadschap van West-Brabant tot het huidige waterschap Brabantse Delta.

Bekijk ook

Waterschappen in Brabant

Water in Brabant

De meesten zullen niet aan Brabant denken als het over “Nederland Waterland” gaat. Toch speelt het water ook in onze provincie een belangrijke rol. En eigenlijk is dat al heel lang zo: Noord-Brabant telt meer natuurlijke beken en beekjes dan bijvoorbeeld Gelderland. Brabanders hebben veel last gehad van het water. Denk daarbij aan overstromingen en aan de Beerse Maas. Op andere plekken was er regelmatig een watertekort. Zonder waterbeheersing zou een deel van de provincie onbewoonbaar zijn. Anderzijds verdienen we ook veel aan het water: als krachtbron, transportmiddel, in het productieproces of door visserij bijvoorbeeld. En we genieten van goed drinkwater, badhuizen, zwemwater en recreatieplassen. In dit thema bekijken we het water vanuit allerlei invalshoeken, zonder daarbij volledig te willen zijn. Klik hierboven op het onderwerp van je keuze voor meer informatie. Lees de uitgebreide inleiding Of deel je eigen verhaalOntdek het thema

Reacties

Reacties laden…